Ο περί Προστασίας Προσώπων που Αναφέρουν Παραβάσεις του Ενωσιακού και Εθνικού δικαίου Νόμος του 2022 – N. 6(I)/2022, Οδηγία (EΕ) 2019/1937
Τα πρόσωπα που εργάζονται σε έναν δημόσιο ή ιδιωτικό οργανισμό ή που έρχονται σε επαφή με έναν τέτοιο οργανισμό στο πλαίσιο της εργασίας τους είναι συχνά τα πρώτα που ανακαλύπτουν απειλές ή βλάβη για το δημόσιο συμφέρον που προκύπτουν στο πλαίσιο αυτό. Προβαίνοντας σε αναφορές παραβιάσεων του ενωσιακού ή και εθνικού δικαίου που είναι επιβλαβείς για το δημόσιο συμφέρον, τα πρόσωπα αυτά ενεργούν ως πληροφοριοδότες δημοσίου συμφέροντος. Με αυτόν τον τρόπο συμβάλλουν καθοριστικά στην αποκάλυψη και την πρόληψη τέτοιων παραβιάσεων, στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης και των Κρατών Μελών, καθώς και στη διασφάλιση της κοινωνικής ευημερίας. Ωστόσο, συχνά ο φόβος αντιποίνων αποθαρρύνει τους δυνητικούς πληροφοριοδότες δημοσίου συμφέροντος από την αναφορά των ανησυχιών ή των υπονοιών τους. Σε αυτό το πλαίσιο, αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο τόσο σε ενωσιακό όσο και σε διεθνές επίπεδο η σημασία της διασφάλισης ισορροπημένης και αποτελεσματικής προστασίας των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος.
Επομένως, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στην έκδοση της Οδηγίας (EΕ) 2019/1937 με σκοπό την ενίσχυση της επιβολής του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης σε συγκεκριμένους τομείς μέσω της θέσπισης κοινών ελάχιστων προτύπων που θα διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας των προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις του ενωσιακού δικαίου. Η Οδηγία μεταφέρθηκε στο Εθνικό δίκαιο της Κύπρου με τον περί Προστασίας Προσώπων που Αναφέρουν Παραβάσεις του Ενωσιακού και Εθνικού δικαίου Νόμο του 2022 –
N. 6(I)/2022.
Οι παραβιάσεις που εμπίπτουν στα πεδία εφαρμογής των πράξεων της Ευρωπαικής Ένωσης αφορούν μεταξύ άλλων τομείς που εμπίπτουν και στις αρμοδιότητες του Τμήματος Γεωργίας, όπως:
(α) την προστασία του περιβάλλοντος
(β) την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών,
(γ) τη δημόσια υγεία,
(δ) την προστασία των καταναλωτών
(ε) παραβάσεις που θίγουν οικονομικά συμφέροντα της ένωσης που αναφέρονται στο άρθρο
325 της ΣΛΕΕ, το οποίο προβλέπει την κοινή ευθύνη των κρατών μελών και της Ένωσης για τη λήψη μέτρων για την καταπολέμηση της απάτης κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης,
(στ) παραβάσεις σχετικές με τη διασφάλιση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις των Συνθηκών και διασφάλιση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς της Ένωσης, ως χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων σύμφωνα με τις διατάξεις των Συνθηκών.
Πρόσωπα δυνατό να αναφέρουν τα ακόλουθα:
(α) πράξεις ή παραλείψεις που σχετίζονται με διάπραξη ή πιθανή διάπραξη ποινικού αδικήματος και ιδιαίτερα αδικημάτων διαφθοράς
(β) πράξεις ή παραλείψεις που σχετίζονται με μη συμμόρφωση προσώπου με οποιαδήποτε νόμιμη υποχρέωση επιβάλλεται σε αυτό
(γ) παραβάσεις που θέτουν ή πιθανό να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια ή την υγεία οποιουδήποτε προσώπου
(δ) παραβάσεις που προκαλούν ή πιθανόν να προκαλέσουν ζημιά στο περιβάλλον.
Οι «Αναφορές» μπορούν να γίνονται είτε γραπτώς είτε τηλεφωνικώς (Άρθρο 9,
Ν. 6(Ι)/2022)
Ø Σε περίπτωση που η «Αναφορά» λαμβάνεται τηλεφωνικά τότε, ο παραλήπτης της «Αναφοράς» παραπέμπει πρώτα τον «Αναφέροντα» στην παρούσα ειδικά διαμορφωμένη σελίδα του ιστοχώρου του Τμήματος Γεωργίας, ώστε να αποκτήσει πρόσβαση στο
Έντυπο Υποβολής Παραπόνου/Αναφοράς (εφεξής «‘
Εντυπο») για αξιοποίηση, ή τον
σύνδεσμο για ηλεκτρονική υποβολή «Αναφοράς». Σε περίπτωση που ο «Αναφέροντας» δεν επιθυμεί τη γραπτή υποβολή «Αναφοράς» αλλά μόνο την υποβολή της τηλεφωνικά, τότε ο «Αναφέροντας» θα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχει όλη την απαραίτητη πληροφόρηση όπως αυτή απαιτείται από το εν λόγω «‘
Εντυπο» και τυχόν πρόσθετη πληροφόρηση που δυνατό να απαιτηθεί από τον παραλήπτη της «Αναφοράς».
Ø Σε περίπτωση όπου η «Αναφορά» υποβάλλεται γραπτώς, τότε υπάρχουν οι ακόλουθες επιλογές:
Σημειώνεται ότι οι «Αναφορές» μπορούν να γίνονται ανώνυμα ή επώνυμα.
Οι «Αναφορές» πρέπει να περιγράφουν την παράβαση ή το παράπονο με κάθε λεπτομέρεια. Δίνεται η δυνατότητα προσκόμισης πρόσθετων αποδεικτικών/τεκμηρίων.
Όσον αφορά τις Ανώνυμες «Αναφορές» ή «Αναφορές» όπου δεν καταγράφεται η διεύθυνση και δεν υπάρχει οποιαδήποτε άλλη πληροφόρηση η οποία να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για περαιτέρω επικοινωνία με τον «Αναφέροντα», τότε η Αναφορά εξετάζεται μόνο εφόσον υπάρχει ικανοποιητική πληροφόρηση /στοιχεία.
Κατόπιν παραλαβής από το αρμόδιο άτομο, οι «Αναφορές» παραδίδονται σε κλειστό φάκελο στη Διεύθυνση του Τμήματος Γεωργίας όπου θα αξιολογούνται και θα προωθούνται για ενέργειες. Η πληροφόρηση που θα χρησιμοποιείται για περαιτέρω χειρισμό της «Αναφοράς» θα περιλαμβάνει ΜΟΝΟ την απαραίτητη πληροφόρηση. ΔΕΝ θα μεταφέρεται οποιαδήποτε πληροφόρηση η οποία θα αναφέρει ονοματεπώνυμο, τηλέφωνα, ηλεκτρονική διεύθυνση ή άλλη πληροφόρηση η οποία να παραπέμπει/ταυτοποιεί τον «Αναφέροντα».
Η Διεύθυνση εντός επτά εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της «Αναφοράς» ενημερώνει τον «Αναφέροντα» ότι έχει λάβει την «Αναφορά» για εξέταση, εφόσον παρέχονται πληροφορίες επικοινωνίας με τον «Αναφέροντα». Μέσω αυτής της επικοινωνίας, δυνατό να ζητηθούν πρόσθετα στοιχεία επί του παραπόνου/ αναφοράς, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο.
Τονίζεται ότι, δεν θα αποστέλλεται βεβαίωση παραλαβής της «Αναφοράς» εάν κάτι τέτοιο ζητηθεί από τον ίδιο τον «Αναφέροντα» ή εάν η Διεύθυνση πιστεύει ευλόγως ότι η βεβαίωση αναφοράς δυνατό να θέσει σε κίνδυνο την προστασία της ταυτότητας του «Αναφέροντος» (άρθρο 12 (1) (β),
Ν. 6(Ι)/2022).
Η Διεύθυνση θα επιβεβαιώνει ότι τα άτομα που θα αναλάβουν τη διενέργεια σχετικής έρευνας δεν έχουν οποιοδήποτε ιδιάζουσα σχέση, ή άλλο πρόδηλο οικονομικό ή άλλο συμφέρον προς τις επιχειρήσεις, εγκαταστάσεις που σχετίζονται με τη διενέργεια των ελέγχων που καλούνται να διενεργήσουν. Τονίζεται ότι δε μετέχει στην παραγωγή διοικητικής πράξης πρόσωπο που έχει ιδιάζουσα σχέση ή συγγενικό δεσμό (μέχρι τέταρτου βαθμού) ή βρίσκεται σε οξεία έχθρα με το άτομο που αφορά η εξεταζόμενη υπόθεση ή που έχει συμφέρον για την έκβασή της.
Δυνατό η Διεύθυνση να αποφασίσει ότι η αναφερόμενη παράβαση είναι ήσσονος σημασίας και δεν απαιτεί περαιτέρω παρακολούθηση πέραν της περάτωσης της εν λόγω διαδικασίας (άρθρο 12 (1) (ζ),
Ν. 6(Ι)/2022).
Δυνατό η Διεύθυνση να αποφασίσει την περάτωση της διαδικασίας σχετικά με επαναλαμβανόμενες αναφορές, οι οποίες δεν περιλαμβάνουν σημαντικές νέες πληροφορίες για παραβάσεις σε σχέση με προηγούμενη αναφορά για την οποία οι διαδικασίες έχουν περατωθεί, εκτός εάν νέες νομικές ή πραγματικές περιστάσεις δικαιολογούν διαφορετική παρακολούθηση. Νοείται ότι σε κάθε περίπτωση ενημερώνεται ο «Αναφέροντας» σχετικά με την απόφαση της Διεύθυνσης και τους λόγους της.
Θα καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε η διερεύνηση να πραγματοποιείται εντός τριών μηνών από την παραλαβή της «Αναφοράς».
Οποιαδήποτε επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δυνάμει της παρούσας οδηγίας, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής ή της διαβίβασης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τις αρμόδιες αρχές, πραγματοποιείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και την οδηγία (ΕΕ) 2016/680. Κάθε ανταλλαγή ή διαβίβαση πληροφοριών από τα θεσμικά και λοιπά όργανα ή τους οργανισμούς της Ένωσης ή και αρμόδιες αρχές πραγματοποιείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1725.
Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα τα οποία εκδήλως δεν σχετίζονται με τον χειρισμό συγκεκριμένης αναφοράς δεν συλλέγονται ή, αν συλλεχθούν τυχαία, διαγράφονται χωρίς άσκοπη καθυστέρηση.
Πρόσωπα που υποβάλλουν αναφορά σε αρμόδια αρχή προστατεύονται από την ευθύνη λόγω παράβασης του απορρήτου δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 23 του Νόμου Ν. 6(Ι)/2022.
Έντυπο Υποβολής Παραπόνου Καταγγελίας WEB.pdf