Έμβλημα Κυπριακής Δημοκρατίας
Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών

Βελτίωση Φυτών


Ο Κλάδος Βελτίωσης Φυτών ασχολείται µε τη γενετική βελτίωση της αποδοτικότητας του σιταριού και κριθαριού, τις ασθένειες των σιτηρών και ψυχανθών, την ποιοτική αξιολόγηση και διαχείριση του συγκοµιζόµενου προϊόντος, τις καλλιεργητικές φροντίδες των φυτών, και τις ποικιλίες ψυχανθών και κτηνοτροφικών φυτών. Παράλληλα έχει την ευθύνη της διαχείρισης του γενετικού υλικού όλων των καλλιεργούµενων ποικιλιών που προέκυψαν από το πρόγραμμα βελτιωσης του Κλάδου και την παραγωγή του σπόρου του βελτιωτή, που αποτελεί την απαρχή εµπορικής παραγωγής πιστοποιηµένων σπόρων. Συνεχίστηκε η συνεργασία µε διεθνή ιδρύµατα βελτίωσης, όπως το CIMMYT και η ICARDA, τα οποία αποστέλλουν ετησίως υποσχόμενα γενετικά υλικά για δοκιµή στις συνθήκες της Κύπρου. Στον κλάδο έχει επίσης ανατεθεί η ευθύνη διαχείρισης της Τράπεζας Γενετικού Υλικού και του Εθνικού Βοτανολογίου καθώς και ο γενικός συντονισµός για θέµατα που αφορούν τους Φυτικούς Γενετικούς Πόρους για τα Τρόφιµα και τη Γεωργία.

Στο σιτάρι νέες υποσχόµενες γενετικές γραµµές εξετάζονται για την προσαρμοστικότητα τους στις κυπριακές εδαφοκλιματολογικές συνθήκες. Δύο νέες ποικιλίες προτάθηκαν για εγγραφή. Ιταλικές ποικιλίες εισήχθησαν µε σκοπό να ελεγχθούν κάτω από τις εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες της Κύπρου ως εναλλακτική λύση των ποικιλιών του ΙΓΕ για περιόδους ανοµβρίας.
Ιδιαίτερη σηµασία δίνεται στην βελτίωση των χορτοδοτικών σιτηρών και ψυχανθών, που αποτελούν την κύρια πηγή χονδροειδών ζωοτροφών απαραίτητων για την σωστή διατροφή των μηρυκαστικών. Τρεις νέες ποικιλίες σανοποιητικού κριθαριού έχουν προταθεί για εγγραφή στον εθνικό κατάλογο.

Οι ποικιλίες βίκου Κίµων και Ζήνων προτάθηκαν για εγγραφή στον Εθνικό Κατάλογο Ποικιλιών. Συνεχίζεται η βελτίωση μηδικής, για ποικιλίες µε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αντοχής στην ξηρασία και ικανότητας συνέχισης της παραγωγικής τους διαδικασίας τους χειµερινούς µήνες. Οι ποικιλίες αυτές δοκιµάζονται σε πέντε διαφορετικές περιοχές.
Στο κριθάρι διενεργούνται πειράµατα για δηµιουργία νέων, βελτιωµένων ποικιλιών προσαρµοσµένων στις εδαφοκλιµατικές συνθήκες της Κύπρου, τόσο για συνθήκες συμβατικής όσο και βιολογικής γεωργίας. Βασικός στόχος είναι η δηµιουργία ποικιλιών κριθαριού που θα μπορούν να ανταπεξέρχονται ικανοποιητικά στις συνθήκες ξηρασίας, που αντιμετωπίζει η Κύπρος µε ολοένα αυξημένη συχνότητα λόγω των κλιματικών αλλαγών. Άλλος στόχος είναι η δημιουργία ποικιλιών διπλής χρήσης, που θα είναι κατάλληλες τόσο για σανοποίηση, όσο και για παραγωγή σπόρου. Στα πλαίσια αυτά συνεχίζεται η μελέτη και η αξιοποίηση παραδοσιακών Κυπριακών ποικιλιών κριθαριού. Προχώρησαν οι δοκιµές γενοτύπων από πρόσφατες διασταυρώσεις μεταξύ εισαγόμενου γενετικού υλικού από χώρες όπως η Αυστραλία, που έχουν το Μεσογειακού τύπου κλίµα, και Κυπριακών ποικιλιών. Διεκπεραιώθηκε ο διατοπικός έλεγχος πολλών γενετικών γραµµών κριθαριού σε πέντε διαφορετικές τοποθεσίες. Άρχισε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Αδελαίδας στην Αυστραλία.

Περαιτέρω έµφαση δίνεται στη δηµιουργία νέων ποικιλιών χωρίς άγανα, αλλά και στη δηµιουργία ποικιλιών τύπου «γυµνοκριθής», οι οποίες είναι ιδιαίτερα κατάλληλες για ανθρώπινη κατανάλωση και για διατροφή των µονογαστρικών ζώων, όπως πουλερικά και χοίροι. Η κατανάλωση κριθαριού για ανθρώπινη διατροφή επανέρχεται ως νέα τάση στην κοινωνία της σύγχρονης Κύπρου, αν και έχει βαθιές ιστορικές ρίζες σε όλες τις χώρες της Μεσογείου. Η τάση αυτή είναι σε πλήρη συμφωνία µε τις τελευταίες ιατρικές µελέτες σχετικά µε την πολλαπλή ωφέλεια που προκύπτει για τον ανθρώπινο οργανισµό από την κατανάλωση προϊόντων µε βάση το κριθάρι. Η συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό πρόγραµµα TRITIGEN περιλαμβάνει συνεργασίες µε πολλές χώρες της ΕΕ, καθώς και τον συντονισµό και δηµιουργία της ιστοσελίδας του προγράμματος, σε συνεργασία µε τον κλάδο Αγροτικής Ανάπτυξης.

Σε συνεργασία µε τα κατά τόπους επαρχιακά γραφεία του Τµήµατος Γεωργίας και ενδιαφερόµενους παραγωγούς, ξεκίνησε καινοτόµο πρόγραµµα Συµµετοχικής Βελτίωσης (Participatory Breeding), στο οποίο οι Κύπριοι παραγωγοί συμμετέχουν ενεργά στη δηµιουργία νέων, βελτιωµένων ποικιλιών κριθαριού, προσαρµοσµένων στις ξηροθερµικές συνθήκες της Κύπρου.

Tο πρόγραµµα “ΠΑΤΑΤΑ” το οποίο χρηµατοδοτείτo από το ΙΠΕ για ανάπτυξη µοντέλου παραγωγής πατατόσπορου της ποικιλίας “Σπούντα” µε βιοτεχνολογικές µεθόδους έχει τελειώσει. Εξετάστηκε η παραγωγή µικροφύτων και µινικονδύλων, η διακοπή του λήθαργου και η σύγκριση ντόπιου µε εισαγόµενο πατατόσπορο. Ετοιµάστηκε πλήρης έκθεση και εκδόθηκε ειδικό βιβλίο για χρήση από τους παραγωγούς.

Η ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας και βιολογικής κτηνοτροφίας είναι σύγχρονη τάση στην ΕΕ. Προκειμένου να στηριχθούν οι παραγωγοί που ασχολούνται με βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία, υπάρχει το πρόγραμμα δημιουργίας νέων ποικιλιών κριθαριού, κατάλληλων για συνθήκες βιολογικής γεωργίας.

Σε συνεργασία με τα επαρχιακά γραφεία του Τμήματος Γεωργίας, άρχισε πρόγραμμα γενετικής βελτίωσης του ντόπιου λουβιού.

Σχετικά με τις εργασίες της Τράπεζας Γενετικού Υλικού, προτεραιότητα δόθηκε στον έλεγχο της βλαστικής ικανότητας των δειγμάτων. Οι έλεγχοι συνεχίζονται ώστε να διαπιστωθεί η βλαστική ικανότητα του συνόλου των δειγμάτων της Τράπεζας. Ταυτόχρονα γίνεται καταμέτρηση των σπόρων ώστε να είναι γνωστός ο ακριβής αριθμός σπόρων του κάθε δείγματος. Δείγματα τα οποία έχουν χαμηλή βλαστική ικανότητα ή δεν υπάρχει επαρκής αριθμός σπόρων ή και τα δύο φυτεύονται για ανανέωση τους. Κατά το 2009 έχουν ανανεωθεί δείγματα παραδοσιακών ποικιλιών ντομάτας και έχουν φυτευτεί για ανανέωση παραδοσιακές ποικιλίες κουκιών και γενετικό υλικό αγριοβρώμης.

Συνεχίστηκαν οι προσπάθειες εμπλουτισμού της Τράπεζας με νέο γενετικό υλικό. Προτεραιότητα δίνεται σε γενετικό υλικό που κινδυνεύει με γενετική διάβρωση ή εξαφάνιση, όπως τα άγρια ενδημικά και ιθαγενή φυτά της χλωρίδας της Κύπρου και οι ντόπιες παραδοσιακές ποικιλίες των καλλιεργούμενων ειδών. Σε συνεργασία με το European Cooperative Program for Plant Genetic Resources (ECPGR), πραγματοποιήθηκε συλλογή γενετικού υλικού αγριοβρώμης. Συνολικά συλλέχτηκαν τριάντα τρία δείγματα από τρία διαφορετικά είδη αγριοβρώμης. Σε συνεργασία με άλλους φορείς, συλλέχτηκαν δώδεκα δείγματα από σπάνια ενδημικά φυτά, τα οποία περιλαμβάνονται στο Κόκκινο Βιβλίο της Χλωρίδας της Κύπρου.
Έχει δημιουργηθεί ειδικό λογισμικό πρόγραμμα για μηχανογράφηση του Βοτανολογίου ώστε να προσφέρεται εύκολη και γρήγορη πρόσβαση. Περισσότερα από 1200 δείγματα έχουν καταχωρηθεί στη βάση δεδομένων. Επίσης, έγινε συντήρηση και καθαρισμός των δειγμάτων του Βοτανολογίου..


Προσωπικό Κλάδου


Διονυσία Φασούλα, Ανδρέας Παλλίδης, Κωνσταντίνα Σταυρίδου




No documents found


Γνωρίστε το ΙΓΕ μέσα από το Διαδίκτυο

Ενημερωτικά Δελτία

Διαδικτυακές Εφαρμογές του ΙΓΕ

Δημοσιεύσεις Ελεύθερης Πρόσβασης ΙΓΕ

Άρθρα στο περιοδικό Αγρότης

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020

Αν δεις Φωτιά 112 ή 1407

Οδηγός Συμπεριφοράς και δεοντολογίας των Δημοσίων Υπαλλήλων

e-procurment

Ενημέρωσέ με