Έμβλημα Κυπριακής Δημοκρατίας
Τμήμα Δασών

Προστασία ΔασώνΑσθένειες

1. Εισαγωγή




Οι κυριότεροι επιβλαβείς δασικοί οργανισμοί στην Κύπρο περιορίζονται ουσιαστικά στα έντομα. Ο κύριος λόγος που ευνοεί την παρουσία σε μεγάλους πληθυσμούς των επιβλαβών δασικών εντόμων στην Κύπρο είναι το τυπικό μεσογειακό κλίμα το οποίο χαρακτηρίζεται από τον ήπιο χειμώνα και γενικά τις ψηλές θερμοκρασίες. Πολλά επιβλαβή έντομα και ειδικά μερικά κολεόπτερα λόγω των ευνοϊκών κλιματολογικών συνθηκών περιοδικά αναπτύσσουν περισσότερες γενιές το χρόνο με αποτέλεσμα να εμφανίζονται και σε μεγαλύτερους αριθμούς με συνέπεια να πολλαπλασιάζεται η επιβλαβής δράση τους. Σε αντιδιαστολή, η παρουσία ισχυρών παθογόνων (μυκήτων, βακτηρίων κλπ.) που προκαλούν ασθένειες των δασοπονικών ειδών είναι πολύ περιορισμένη λόγω των ψηλών θερμοκρασιών και της χαμηλής σχετικής υγρασίας που παρατηρούνται γενικά σχεδόν κάθε χρόνο. Λόγω της μη ύπαρξης σημαντικών δασικών ασθενειών θα αναφερθούμε πιο κάτω μόνο στα επιβλαβή δασικά έντομα της Κύπρου.






2. Έντομα που προσβάλλουν την πεύκη




2.1 Τhaumetopoea wilkinsonii Tams


Τάξη: Lepidoptera

Oικογένεια: Thaumetopoeidae

Kοινή Oνομασία: Πιτυοκάμπη ή Πευκοκάμπια.

Πιτυοκάμπη Γεωγραφική Εξάπλωση: Η πιτυοκάμπη περιορίζεται στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και ειδικότερα στην Κύπρο, στο Ισραήλ, στην Ιορδανία, στο Λίβανο και στην Συρία. Στην Κύπρο είναι κοινό έντομα και χαρακτηρίζεται ως πολύ επιβλαβές, όταν αναπτύσσει μεγάλους πληθυσμούς.

Ξενιστές: Στην Κύπρο προσβάλλεται περισσότερο η τραχεία (P. brutia) και λιγότερο η μαύρη πεύκη (P. nigra ssp. pallasiana). Επίσης τα ξενικά είδη πεύκης P. canariensis, P. halepensis, και τα υβρίδια τραχείας και χαλεπίου πεύκης προσβάλλονται από το έντομο, ενώ συνήθως αποφεύγει να προσβάλλει την ήμερη πεύκη (P.pinea).

Επιπτώσεις: Η πιτυοκάμπη τρώγει τις βελόνες των πεύκων και περιοδικά εμφανίζεται σε επιδημική μορφή, περισσότερο στις ημιορεινές και πεδινές περιοχές, όπου υπάρχουν νεαρές αναδασώσεις με αποτέλεσμα να απογυμνώνονται οι κόμες των δέντρων.

Καταπολέμηση: Για το έλεγχο του πληθυσμού του εντόμου το Τμήμα Δασών διεξάγει κάθε χρόνο επιλεκτικούς ψεκασμούς από τον αέρα και από το έδαφος με τη χρήση βιολογικών φυτοφαρμάκων. Οι αεροψεκασμοί γίνονται με τη χρήση δύο αεροσκαφών τύπου “Thrush 550” και “Air Tractor 802”. Ειδικότερα χρησιμοποιείται ευρέως το βιολογικό σκεύασμα Foray 48b με κύρια δραστική ουσία το βακτήριο βακίλλου Bacillus thuringiesis spp. kurstaki. Είναι το μοναδικό επιβλαβές δασικό έντομο που καταπολεμείται συστηματικά στη Κύπρο.

Διαβάστε περισσότερα (ενημερωτικό φυλλάδιο - έκδοση του Τμήματος Δασών)


2.2 Orthotomicus (Ips) erosus Wollaston

Τάξη: Coleoptera

Οικογένεια: Scolytidae

Κοινή Ονομασία: Μεσογειακό φλοιοφάγο έντομο της πεύκης

Γεωγραφική Εξάπλωση: Περιορίζεται στις παραμεσόγειες περιοχές της Ευρώπης και στον Καύκασο. Επίσης έχει εισαχθεί στη Βόρειο και Νότιο Αμερική, στη Κίνα και στην Αυστραλία. Στην Κύπρο είναι πολύ κοινό έντομο και εμφανίζεται τοπικά σε πολύ μεγάλους πληθυσμούς.

Ξενιστές: Οι κύριοι ξενιστές του Orthotomicus erosus στην Κύπρο είναι κυρίως η τραχεία πεύκη και πολύ λιγότερο η μαύρη πεύκη. Επίσης υπάρχουν κάποιες γενικές αναφορές, ότι προσβάλλει και τον κέδρο (Cedrus brevifolia).

Επιπτώσεις: Το έντομο αυτό προσβάλλει δευτερογενώς και πολλές φορές νεκρώνει τα καταπονημένα δέντρα από έλλειψη υγρασίας δέντρα, κυρίως νεαρά ή υπερήλικα δέντρα που αναπτύσσονται σε φτωχά εδάφη. Οι νεκρώσεις αυτές είναι πολύ χαρακτηριστικές κατά την περίοδο ανάπτυξης των φυτών.



2.3 Tomicus (Blastophavus) piniperda L.

Τάξη: Coleoptera

Οικογένεια: Scolytidae

Κοινή Ονομασία: Κοινό βλαστοφάγο έντομο της πεύκης

Γεωγραφική Εξάπλωση: Το έντομο βρίσκεται στην Ευρώπη και έχει εισαχθεί και σε άλλες περιοχές όπως στη Βόρειο Αμερική. Στην Κύπρο είναι πολύ κοινό έντομο και θεωρείται πολύ επιβλαβές.

Ξενιστές: Οι κύριοι ξενιστές του Tomicus piniperda στην Κύπρο είναι κυρίως η τραχεία πεύκη και πολύ λιγότερο η μαύρη πεύκη. Επίσης προσβάλλει και ξενικά είδη πεύκης, όπως την χαλέπιο (P. halepensis) και την ήμερη πεύκη (P.pinea).

Επιπτώσεις: Συνήθως στην Κύπρο προσβάλλει δευτερογενώς καταπονημένα δέντρα πεύκης και νεαρές αναδασώσεις που έχουν εγκατασταθεί σε φτωχά εδάφη. Συγκεκριμένα κατά την περίοδο ωρίμανσης των τέλειων εντόμων προσβάλλει και νεκρώνει τους νεαρούς βλαστούς των ξενιστών του προκαλώντας σημαντική μείωση στην ετήσια προσαύξηση. Επίσης τα τέλεια έντομα και οι προνύμφες του προσβάλλουν το εσωτερικό φλοιό του κορμού με αποτέλεσμα να προκαλούνται ακόμα και νεκρώσεις.



3. Έντομα που προσβάλλουν το κυπαρίσσι




3.1 Phloeosinus armatus Reitt


Τάξη: Coleoptera

Οικογένεια: Scolytidae

Κοινή Ονομασία: Μεγάλο βλαστοφάγο / φλοιοφάγο έντομο του κυπαρισσιού

Γεωγραφική Εξάπλωση: Περιορίζεται στη Νότια και Κεντρική Ευρώπη, στη Νότια Ρωσία, Μέση Ανατολή και στη Βόρειο Αφρική. Στην Κύπρο είναι πολύ κοινό έντομο και τοπικά εμφανίζεται σε μεγάλους αριθμούς.

Ξενιστές: Ο κύριος ξενιστής του στην Κύπρο είναι το κυπαρίσσι (Cupressus sempervirens L.) το οποίο είναι αυτοφυές φυτό του νησιού μας. Επίσης προσβάλει και το καλλωπιστικό φυτό χρυσοκυπάρισσο (goldcrest).

Επιπτώσεις: Συνήθως στην Κύπρο προσβάλλει δευτερογενώς καταπονημένα δέντρα που αναπτύσσονται κάτω από δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες. Συγκεκριμένα κατά την περίοδο ωρίμανσης των τέλειων εντόμων προσβάλλει και νεκρώνει τους νεαρούς βλαστούς των ξενιστών του προκαλώντας σημαντική μείωση στην ετήσια προσαύξηση. Επίσης τα τέλεια έντομα και οι προνύμφες του προσβάλλουν το εσωτερικό φλοιό του κορμού, αλλά πολύ σπάνια προκαλεί νεκρώσεις.



4. Έντομα που προσβάλλουν τα πλατύφυλλα




4.1 Lymantria dispar L.


Lymantria dispar L.Τάξη: Lepidoptera

Oικογένεια: Lymantridae

Kοινή Oνομασία: Λιμάντρια ή Γυφτοκάμπη

Γεωγραφική Εξάπλωση: Η Lymantria dispar βρίσκεται στην Ευρώπη και στην Ασία, αλλά από το 19ο αιώνα κατάφερε και μπήκε στη Βόρεια Αμερική, όπου συνεχίζει να προκαλεί μεγάλες καταστροφές στα δρυοδάση της. Στην Κύπρο χαρακτηρίζεται πολύ επιβλαβές έντομο ειδικά, όταν εμφανιστεί σε αυξημένους αριθμούς.

Ξενιστές: Γενικά εκτιμάται, ότι το λεπιδόπτερο αυτό έχει περίπου 250 ξενιστές. Λόγω αυτής της ιδιότητας και της μεγάλης μεγάλης δραστηριότητας που αναπτύσσει δεν είναι τυχαίο που έχουν γραφεί για αυτό οι πιο πολλές επιστημονικές εργασίες στην Βόρειο Αμερική και στην Ευρώπη. Οι κύριοι ξενιστές του στην Κύπρο είναι η ενδημική δρύς, λατζιά (Quercus alnifolia Poech), αντρουκλιά (Arbutus andrachne L.) και η τρεμιθιά (Pistacia terebinthus L.).

Επιπτώσεις: Οι προνύμφες της Lymantria dispar τρώγουν τα φύλλα των ξενιστών τους με αποτέλεσμα να προκαλείται σημαντική μείωση στην ετήσια προσαύξηση. Τοπικά και περιοδικά το έντομο παρουσιάζεται σε πολύ μεγάλους πληθυσμούς με αποτέλεσμα να απογυμνώνει και να καταστρέφει πολλές φορές συμπαγείς εκτάσεις των ξενιστών του. Σε αυτές τις περιπτώσεις το Τμήμα Δασών προβαίνει σε καταπολέμηση του εντόμου, ώστε ο πληθυσμός του να περιορίζεται σε χαμηλά επίπεδα.




Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών

Φόρμα Υποβολής Παραπόνων