Κυπριακή Δημοκρατία

Πράσινα Εργαλεία


Κοινοτικό Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Ελέγχου (EMAS)

Γενικές Πληροφορίες
Μέρος του δεσμευτικού περιβαλλοντικού κεκτημένου της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι και ο Κανονισμός (ΕΚ) Αρ. 1221/2009, για την εθελοντική συμμετοχή οργανισμών σε Κοινοτικό Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Ελέγχου (EMAS). Αρμόδια Αρχή είναι το Τμήμα Περιβάλλοντος, το οποίο έχει την ευθύνη προώθησης του EMAS, καθώς επίσης και εξέτασης των αιτήσεων των οργανισμών για καταγραφή τους στο σχετικό μητρώο.

Τι είναι το EMAS;
Τα Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Ελέγχου (EMAS) αποτελεί ένα εθελοντικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σχεδιασμένο για επιχειρήσεις και άλλους οργανισμούς, το οποίο τους δεσμεύει να αξιολογήσουν, να διαχειριστούν και να βελτιώσουν τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις. Το Σύστημα αυτό προσφέρει μια συστηματική προσέγγιση στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που ενδεχομένως προκύπτουν από τις δραστηριότητες ενός οργανισμού και συμβάλει στην αντιμετώπιση των αυξανόμενων προσδοκιών των καταναλωτών για προϊόντα και υπηρεσίες με χαμηλό περιβαλλοντικό κόστος. Ουσιαστικά το EMAS σχεδιάστηκε για να βοηθήσει τους οργανισμούς και επιχειρήσεις να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα τους βελτιώνοντας τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις.

Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν στο EMAS και ποια τα οφέλη;
Το EMAS είναι ανοικτό για όλους τους οργανισμούς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που στοχεύουν στη βελτίωση των περιβαλλοντικών τους επιδόσεων, ενώ ο θεσμός εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως και στις υποψήφιες χώρες μέλη. Η εγγραφή ενός οργανισμού/επιχείρησης στο μητρώο του EMAS επιτρέπει στους οργανισμούς να επιδείξουν σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και στους πελάτες τους ότι βελτιώνουν, διαχειρίζονται και μειώνουν τις περιβαλλοντικές τους πτυχές. Παράλληλα, το σύστημα βοηθά στην πλήρη συμμόρφωση των οργανισμών με την περιβαλλοντική νομοθεσία, μείωση των νομοθετικών παραβάσεων, και επιφέρει μακροπρόθεσμα οικονομικά οφέλη από την αποτελεσματικότερη και μειωμένη χρήση των πόρων. Το λογότυπο του EMAS μπορεί να χρησιμοποιείται σαν διαχειριστικό εργαλείο ή εργαλείο πωλήσεων και οι οργανισμού μπορούν να επωφελούνται από τα σχέδια που προωθούν οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις και την απελευθέρωση της αγοράς για τις οικολογικές εταιρείες.

Για να καταχωρηθεί στο μητρώο EMAS ένας οργανισμός πρέπει να εφαρμόσει τις διαδικασίες που προβλέπονται από τον Κανονισμό και να μεριμνήσει για την επαλήθευση τους από διαπιστευμένο επαληθευτή περιβάλλοντος ο οποίος επικυρώνει την περιβαλλοντική δήλωση του οργανισμού. Η αίτηση για καταχώρηση στο μητρώο EMAS υποβάλλεται στο Τμήμα Περιβάλλοντος ως ο αρμόδιος φορέας στην Κύπρο.

Ποια η σχέση του EMAS με άλλα διεθνή πρότυπα;
Το EMAS αποτελεί προς το παρόν το πιο αξιόπιστο και σταθερό περιβαλλοντικό διαχειριστικό σύστημα στην αγορά, το οποίο προσθέτει τέσσερις ακόμα σημαντικούς πυλώνες συγκριτικά με τις απαιτήσεις του διεθνούς κανονισμού ISO140001. Συγκεκριμένα, τη συνεχή περιβαλλοντική βελτίωση, τη συμμόρφωση με την περιβαλλοντική νομοθεσία, τη δημόσια πληροφόρηση και τη συμμετοχή του προσωπικού. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει όμως ότι το ISO14001, ως διεθνές πρότυπο, αποτελεί μέρος του EMAS, ενώ ο νέος σχετικός Ευρωπαϊκός Κανονισμός παρέχει τη δυνατότητα σε οργανισμούς οι οποίοι σήμερα εφαρμόζουν άλλα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης να στραφούν όσο το δυνατόν ευκολότερα στο EMAS, ενώ λαμβάνει υπόψιν τις διασυνδέσεις του EMAS με άλλα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης.

Ποια νομοθεσία διέπει το EMAS;
Το EMAS εφαρμόζεται μέσω του Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 1221/2009/ΕΚ, για την Εκούσια Συμμετοχή Οργανισμών σε Κοινοτικό Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Οικολογικού Ελέγχου. Είναι ένα ελκυστικό σύστημα το οποίο άρχισε πλέον να αναγνωρίζεται ως σημείου αναφοράς για τα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης.

Σκοπός του EMAS είναι να προωθήσει τη συνεχή βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων των οργανισμών/επιχειρήσεων μέσω της καθιέρωσης και εφαρμογής συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης, της συστηματικής, αντικειμενικής και περιοδικής αξιολόγησης των επιδόσεων του συστήματος και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του οργανισμού/επιχείρησης, της κατάλληλης ενημέρωσης ως προς τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των οργανισμών, του ανοικτού διάλογου με το κοινό και τους ενδιαφερομένους καθώς και την εκπαίδευση και συμμετοχή των εργαζομένων του οργανισμού/επιχείρησης.

Αρμόδιος φορέας για την καταχώριση οργανισμών και επιχειρήσεων στο μητρώο του EMAS, καθώς και για τις διαδικασίες αναστολής ή διαγραφής της καταχώρισης οργανισμών, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού, στην Κύπρο, είναι το Τμήμα Περιβάλλοντος. Ο Κανονισμός 1221/2009/ΕΚ, έχει εναρμονιστεί με την Εθνική Νομοθεσία, με τον Νόμο 10(Ι)/2012.
Φορέας διαπίστευσης είναι ο Κυπριακός Οργανισμός Προώθησης Ποιότητας.